When visiting a Greek island, someone can discover a completely different way of dealing with the things we throw away. On Tilos, a small island in the Dodecanese with around 500 permanent residents according to the Municipality, residents, businesses and visitors are taking part in an experiment that puts recycling, reuse and better waste separation at the centre of island life.
Like many Greek islands, Tilos welcomes more people during the tourist season. More visitors also mean more food packaging, bottles, leftover food and other waste. For a small island, managing all of this is not always simple. Tilos decided to try something different.
Through the Just Go Zero Tilos programme, the traditional system of throwing mixed waste into public bins was replaced by a system based on sorting materials at the place where they are produced.
Homes and businesses separate their waste into different categories. Specially equipped vehicles then collect it directly from their doors.
Recyclable materials are separated for further recovery, organic waste can be processed, while items such as old furniture, clothes and appliances can be directed towards repair, reuse or creative upcycling. The island’s former landfill site was transformed into a Circular Innovation Centre, where collected materials are further sorted and managed.
In 2025, Zero Waste Europe listed Tilos as the first Zero Waste Certified municipality in Greece.
But “zero waste” does not mean that people on Tilos suddenly stopped producing rubbish. It means trying to prevent useful materials from simply being buried and treating what we normally call “waste” as something that may still have another use.
What makes the Tilos story especially interesting for sustainable tourism is that the system is not designed only for permanent residents. Visitors are expected to participate as well.
Tourists staying in accommodation on the island receive information and equipment to separate organic, recyclable and non-recyclable materials. Visitors arriving by boat are also given instructions on how to separate the waste they produce, while information is available at the Zero Point centre in Livadia.
Tilos cannot provide one simple solution for every city or tourist destination. A small island has very different needs from big cities or larger tourism destinations. But its experience raises a question that can apply almost anywhere: What if we thought about waste before we threw something away, rather than only after the bin was full?
For young travellers, sustainable tourism is often associated with choosing public transport, protecting beaches or avoiding single-use plastics. Tilos adds another idea: being a responsible visitor also means understanding how the place we are visiting works — including what happens to the waste we leave behind.
Tilos’ example shows that even something as ordinary as taking out the rubbish can become part of a much bigger conversation about how we travel, what we consume and what we leave behind.
Τήλος: ένα μικρό νησί με ένα μεγάλο ερώτημα
Αν επισκεφθείτε ένα ελληνικό νησί, μπορεί να ανακαλύψετε ένα εντελώς διαφορετικό τρόπο διαχείρισης των απορριμμάτων. Στην Τήλο, ένα μικρό νησί των Δωδεκανήσων με περίπου 500 μόνιμους κατοίκους, σύμφωνα με τον Δήμο, κάτοικοι, επιχειρήσεις και επισκέπτες συμμετέχουν σε μια προσπάθεια που βάζει την ανακύκλωση, την επαναχρησιμοποίηση και τον καλύτερο διαχωρισμό των απορριμμάτων στο επίκεντρο της καθημερινής ζωής.
Όπως πολλά ελληνικά νησιά, έτσι και η Τήλος υποδέχεται περισσότερους επισκέπτες κατά την τουριστική περίοδο. Περισσότεροι επισκέπτες σημαίνουν και περισσότερες συσκευασίες τροφίμων, μπουκάλια, υπολείμματα φαγητού και άλλα απορρίμματα. Για ένα μικρό νησί, η διαχείριση όλων αυτών δεν είναι πάντα εύκολη. Η Τήλος αποφάσισε αν δοκιμάσει κάτι διαφορετικό.
Μέσω του προγράμματος JustGoZeroTilos, το παραδοσιακό σύστημα όπου τα απορρίμματα καταλήγουν όλα μαζί σε δημόσιους κάδους αντικαταστάθηκε από ένα σύστημα που βασίζεται στον διαχωρισμό των υλικών από το σημείο όπου παράγονται.
Τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις διαχωρίζουν τα απορρίμματά τους σε διαφορετικές κατηγορίες. Στη συνέχεια, ειδικά οχήματα τα συλλέγουν απευθείας από τις πόρτες τους.
Τα ανακυκλώσιμα υλικά διαχωρίζονται για περαιτέρω αξιοποίηση, τα οργανικά απόβλητα μπορεί να υποβληθούν σε επεξεργασία, ενώ αντικείμενα όπως παλιά έπιπλα, ρούχα και ηλεκτρικές συσκευές μπορεί να οδηγηθούν για επισκευή, επαναχρησιμοποίηση ή δημιουργική αξιοποίηση. Ο πρώην χώρος υγειονομικής ταφής του νησιού μετατράπηκε σε Κέντρο Κυκλικής Καινοτομίας, όπου τα υλικά διαχωρίζονται και επεξεργάζονται περαιτέρω.
Το 2025, η ZeroWaste Europe κατέγραψε την Τήλο ως τον πρώτο πιστοποιημένο Δήμο Μηδενικών Αποβλήτων στην Ελλάδα.
Όμως, το «zerowaste» δεν σημαίνει ότι οι κάτοικοι της Τήλου σταμάτησαν ξαφνικά να παράγουν απορρίμματα. Σημαίνει ότι γίνεται προσπάθεια ώστε χρήσιμα υλικά να μην καταλήγουν απλώς για ταφή και ώστε αυτό που συνήθως αποκαλούμε «σκουπίδι» να αντιμετωπίζεται ως κάτι που μπορεί να έχει ακόμη μία δεύτερη χρήση.
Αυτό που κάνει την περίπτωση της Τήλου ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα για τον βιώσιμο τουρισμό είναι ότι το σύστημα δεν αφορά μόνο τους μόνιμους κατοίκους. Συμμετέχουν και οι επισκέπτες.
Οι τουρίστες που διαμένουν σε καταλύματα του νησιού λαμβάνουν ενημέρωση και τον απαραίτητο εξοπλισμό για να διαχωρίζουν τα οργανικά, τα ανακυκλώσιμα και τα μη ανακυκλώσιμα υλικά. Οι επισκέπτες που φτάνουν με σκάφος λαμβάνουν επίσης οδηγίες για τον διαχωρισμό των απορριμμάτων τους, ενώ πληροφορίες είναι διαθέσιμες και στο ZeroPoint στα Λιβάδια.
Η Τήλος δεν μπορεί να προσφέρει μία και μοναδική λύση για κάθε πόλη ή τουριστικό προορισμό. Ένα μικρό νησί έχει πολύ διαφορετικές ανάγκες από μια μεγάλη πόλη ή έναν μεγαλύτερο τουριστικό προορισμό. Όμως η εμπειρία του θέτει ένα ερώτημα που μπορεί να μας αφορά όλους:
Τι θα γινόταν αν σκεφτόμασταν τα απορρίμματα πριν τα πετάξουμε, και όχι μόνο όταν ο κάδος έχει ήδη γεμίσει;
Για τους νέους ταξιδιώτες, ο βιώσιμος τουρισμός συχνά συνδέεται με τη χρήση των μέσων μαζικής μεταφοράς, την προστασία των παραλιών ή την αποφυγή πλαστικών μίας χρήσης. Η Τήλος προσθέτει ακόμη μία διάσταση: υπεύθυνος επισκέπτης σημαίνει και να κατανοούμε πώς λειτουργεί ο τόπος που επισκεπτόμαστε — ακόμη και τι συμβαίνει με τα απορρίμματα που αφήνουμε πίσω μας.
Το παράδειγμα της Τήλου δείχνει ότι ακόμη και κάτι τόσο καθημερινό όσο το να πετάμε τα σκουπίδια μπορεί να γίνει μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης συζήτησης για το πώς ταξιδεύουμε, τι καταναλώνουμε και τι αφήνουμε πίσω μας.
Location
ATHENS
