Συνεχίζοντας την έρευνά μας γύρω από το αγροδιατροφικό σύστημα, ως μαθητές του Τομέα Γεωπονίας και Τεχνολογίας Τροφίμων, στρέφουμε τώρα το βλέμμα μας σε έναν από τους πιο κρίσιμους κλάδους της πρωτογενούς παραγωγής: τη ζωική παραγωγή.
Η κτηνοτροφία δεν αποτελεί απλώς τη βάση για την κάλυψη των διατροφικών αναγκών μας σε πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, αλλά βρίσκεται στον πυρήνα μιας διπλής πρόκλησης: επηρεάζεται άμεσα από την κλιματική αλλαγή και, ταυτόχρονα, συμβάλλει σημαντικά στις περιβαλλοντικές πιέσεις.
Πώς η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τη ζωική παραγωγή
Η υπερθέρμανση του πλανήτη έχει άμεσες και έμμεσες συνέπειες στα εκτρεφόμενα ζώα και στα παραγωγικά συστήματα:
Φυσιολογία & Υγεία: Το θερμικό σοκ, οι ασθένειες, η πτώση της αναπαραγωγικής ικανότητας και η αλλοίωση του μεταβολισμού των ζώων αποτελούν καθημερινή απειλή.
Ζωοτροφές & Βοσκότοποι: Η κλιματική αλλαγή μειώνει τη διαθεσιμότητα, την ποιότητα και τη θρεπτική αξία των ζωοτροφών, ενώ περιορίζει τις διαθέσιμες βοσκήσιμες εκτάσεις, το νερό και τη βιοποικιλότητα.
Εντατικοποίηση: Για να αντιμετωπίσουν τη μείωση της διαθέσιμης γης, πολλά παραγωγικά συστήματα αναγκάζονται να εντατικοποιηθούν, υποκαθιστώντας τη γη με αυξημένη εργασία και κεφάλαιο.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα εκτατικά συστήματα (που αρθρώνονται γύρω από τη βοσκήσιμη ύλη, καλύπτουν το 70% των ζώων παγκοσμίως και παράγουν τα 2/3 του κρέατος και του γάλακτος) αναμένεται να πληγούν περισσότερο. Αντίθετα, τα εντατικά συστήματα (πουλερικά, χοίροι) θα επηρεαστούν σε μικρότερο βαθμό.
Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της κτηνοτροφίας
Από την άλλη πλευρά, η ζωική παραγωγή ασκεί σημαντική πίεση στο περιβάλλον. Σύμφωνα με τον FAO, η συμβολή της στις παγκόσμιες ανθρωπογενείς εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου φτάνει το 14,5% (με άλλες μελέτες, όπως του Steinfeld et al., να κάνουν λόγο για έως και 18%, ξεπερνώντας τις εκπομπές από τη χρήση ορυκτών καυσίμων).
Κατηγορίες ζώων και εκπομπές: Το 65% των συνολικών εκπομπών της ζωικής παραγωγής οφείλεται αποκλειστικά στην εκτροφή βοοειδών (για κρέας και γάλα), ενώ οι υπόλοιπες κατηγορίες ζωικού κεφαλαίου συμβάλλουν με ποσοστά κάτω του 10%.
Η εικόνα στην Ευρώπη (ΕΕ-27): Σύμφωνα με αναλύσεις κύκλου ζωής, η παραγωγή βόειου κρέατος και αγελαδινού γάλακτος ευθύνεται για το 28–30% των εκπομπών του κλάδου η καθεμία, ενώ το χοιρινό κρέας συμμετέχει με 25–27%. Παράλληλα, η κατανάλωση κρέατος και γαλακτοκομικών στην ΕΕ-27 ευθύνεται για το 24% των συνολικών περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων, συνεισφέροντας 14% στην υπερθέρμανση του πλανήτη.
Συμπέρασμα
Η ζωική παραγωγή βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η εύρεση ισορροπίας ανάμεσα στην επισιτιστική ασφάλεια, τη βιωσιμότητα των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων και τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος αποτελεί μονόδρομο. Ως μελλοντικοί επιστήμονες του χώρου, καλούμαστε να σχεδιάσουμε και να υποστηρίξουμε πρακτικές που προστατεύουν το περιβάλλον χωρίς να θέτουν σε κίνδυνο την επάρκεια και την ποιότητα της τροφής μας.
Animal production and the environment
Continuing our research into the agri-food system, as students in the Department of Agriculture and Food Technology, we now turn our focus to one of the most critical sectors of primary production: animal production.
Livestock farming is not merely the foundation for meeting our nutritional needs with high biological value proteins; it stands at the core of a dual challenge: it is directly impacted by climate change while simultaneously contributing significantly to environmental pressures.
How climate change impacts animal production
Global warming has both direct and indirect consequences for livestock and farming systems:
- Physiology & Health: Heat stress, diseases, reduced reproductive capacity, and altered metabolism in animals pose a daily threat.
- Feed & Pastures: Climate change reduces the availability, quality, and nutritional value of animal feed, while restricting available grazing areas, water, and biodiversity.
- Intensification: To cope with the reduction of available land, many production systems are forced to intensify, replacing land with increased labor and capital.
According to experts, extensive systems (which rely on pasture availability, cover 70% of livestock worldwide, and produce two-thirds of all meat and milk) are expected to be hit hardest. In contrast, intensive systems (poultry, pigs) will be affected to a lesser degree.
The environmental footprint of livestock farming
On the other hand, animal production exerts significant pressure on the environment. According to the FAO, its contribution to global anthropogenic greenhouse gas emissions reaches 14.5% (with other studies, such as Steinfeld et al., reporting up to 18%, exceeding emissions from fossil fuel use).
Livestock Categories and Emissions: 65% of total emissions from animal production are attributed solely to cattle farming (for beef and milk), while other livestock categories contribute significantly lower percentages, under 10% each.
The Picture in Europe (EU-27): According to Life Cycle Assessments (LCA), beef and cow milk production account for 28–30% of the sector’s emissions each, while pork accounts for 25–27%. Furthermore, meat and dairy consumption in the EU-27 is responsible for 24% of total environmental impacts, contributing 14% to global warming.
Conclusion
Animal production stands at a critical crossroads. Finding a balance between food security, the sustainability of livestock farms, and the reduction of the environmental footprint is the only way forward. As future professionals in this field, we are called upon to design and support practices that protect the environment without compromising the adequacy and quality of our food.
Location
ATHENS









